In Nederland verdwijnt jaarlijks gemiddeld 33 kilo voedsel per persoon in de afvalstroom. Tijdens een recente LinkedIn Live-sessie bespraken Ashkan Danaei, sales director Netherlands bij Tetra Pak, en Toine Timmermans, directeur van Samen Tegen Voedselverspilling, hoe houdbaarheidsinnovatie voedselverlies kan beperken en onze voedselketen toekomstbestendiger kan maken.
Voedselverspilling
Wie voedsel verspilt, verspilt meer dan alleen eten. Achter elk product schuilen arbeid, energie, water en landbouwgrond. Toch gaat wereldwijd bijna een derde van al dat werk en die grondstoffen verloren. Dat verlies raakt niet alleen het milieu, maar ook de samenleving. Minder verspilling betekent meer eten op tafel, meer zekerheid voor kwetsbare gezinnen en een veerkrachtiger voedselsysteem. Dat is broodnodig, want wereldwijd kampen naar schatting 319 miljoen mensen met acute voedselonzekerheid.
Ook het klimaat voelt de gevolgen. Voedsel dat wordt geproduceerd maar nooit gegeten, veroorzaakt naar schatting 8 tot 10% van de wereldwijde broeikasgasuitstoot. In Nederland zou elke kilo minder afval gemiddeld drie kilo CO2 voorkomen. En als elk huishouden één week lang geen eten zou weggooien, levert dat 23 miljoen maaltijden op en bespaart het ruim 34 miljoen kilo CO2.
'We praten vaak over de ecologische en sociale gevolgen van voedselverspilling, maar vergeten soms ook de economische', zeggen experts bij Tetra Pak. 'Wie minder verspilt, gebruikt zijn grondstoffen slimmer en verlaagt tegelijk de kosten in de keten.'
Alleen door samen te meten, leren en innoveren, kunnen we voedselverspilling echt terugdringen.”
Slim produceren, minder verspillen
Om voedselverspilling terug te dringen, stelde de Europese Unie duidelijke doelen vast. Tegen eind 2030 moeten alle lidstaten het voedselverlies in productie en verwerking met 10% verminderen, en bij retail, horeca en huishoudens met 30% per persoon. 'Dat eerste streefdoel ligt binnen handbereik', zegt Danaei. 'Bedrijven die hun processen meten en stap voor stap verbeteren, boeken snel vooruitgang. Wie klein begint en blijft innoveren, haalt vaak meer dan de beoogde 10%.'
Innovatie speelt daarin een belangrijke rol. Vandaag bestaan er al verschillende technologieën die verspilling aan de bron aanpakken. Een goed voorbeeld is de Ultra High Temperature (UHT)-behandeling, waarbij melk kort wordt verhit tot 135 graden en daarna aseptisch verpakt. Zo blijft ze tot twaalf maanden goed, zonder conserveermiddelen of koeling. Dat verlengt de houdbaarheid en vermindert voedselverlies.
Samen naar 30% minder verspilling in de keten
De tweede Europese doelstelling, 30% minder voedselverlies in de rest van de waardeketen, vraagt om samenwerking tussen producenten, retailers en consumenten. In Nederland liggen de resultaten alvast voor op de Europese ambitie. Veel retailers volgen al jaren een helder meetplan en rapporteren jaarlijks over hun voortgang. Gemiddeld daalde de voedselverspilling in de Nederlandse retailsector met 35%, en dat nu al zeven jaar op rij. 'Bovendien streven de meeste retailers naar een eigen, nog ambitieuzer doel: 50% minder voedselverspilling tegen 2030. Door te meten, te delen en de lat telkens hoger te leggen, komt die doelstelling stap voor stap dichterbij', zeggen experts bij Tetra Pak.
Toch is er nog ruimte voor verbetering, vooral bij consumenten. Wie alleen naar eetbare producten kijkt, ziet dat de verspilling thuis nog met zo’n 50% omlaag moet om het Europese doel te halen. Dat vraagt niet enkel bewustwording, maar ook innovatie: van duidelijkere houdbaarheidslabels tot verpakkingen die producten langer beschermen.
'De quick wins zijn intussen binnen', besluiten experts bij Tetra Pak. 'De volgende stap is structurele samenwerking. Door producenten, retailers en consumenten rond dezelfde tafel te brengen, kunnen we kennis delen en sectoren met elkaar vergelijken. In Nederland werken al meer dan tien sectoren volgens hetzelfde Target-Measure-Act-model, ze stellen doelen, meten hun vooruitgang en ondernemen gericht actie. Die gezamenlijke aanpak zorgt voor transparantie en laat zien wat mogelijk is wanneer een hele keten verantwoordelijkheid neemt. Alleen door samen te meten, leren en innoveren, kunnen we voedselverspilling echt terugdringen.'
Dit artikel is gesponsord door Tetra Pak.
