blog

De belofte die zeewier heet

Opinie 927

De belofte  die zeewier heet

De laatste tijd is het steeds vaker in het nieuws: zeewierteelt op de Noordzee als bron voor van alles en nog wat. Is dit werkelijk de Heilige Graal in voedsel en duurzaamheid?

Column

Mark Soetman is expert op het gebied van duurzaamheid.

Zeewierteelt is voor mij een heel persoonlijk onderwerp, omdat ik al vijf jaar probeer om grootschalige teelt van wier op de agenda’s te krijgen. Dat heb ik niet alleen hoeven doen
gelukkig, maar het geeft aan dat ook ik een rol zie voor zeewier in de toekomst van ons voedselsysteem.

Aantal producten neemt snel toe

The Dutch Weed Burger. Zeespaghetti. Sea bacon. Kelp noodles. Het aantal producten in de schappen met zeewier in de hoofdrol neemt snel toe. Dus ligt het voor de hand om de toekomst van zeewier uit de Noordzee te zien. Maar dat klopt niet. Om meerdere redenen. Ten eerste is vers of gedroogd zeewier net zo zout als zijn omgeving: in dit geval de zee. Dat betekent dat de directe consumptie van zeewier sterk beperkt wordt door de inname van zouten. Geen probleem om één keer per week een Zeeuwse Zeewierburger te eten, maar heel veel vaker is niet aan te raden.
Nu moet u weten dat één hectare zeewierteelt tussen 50 en 400 ton nat zeewier oplevert. Die enorme hoeveelheid komt onder andere door de derde dimensie waarin geteeld kan worden.

Een hectare voldoet en neemt alles op

Wanneer iedereen in Nederland (baby’s en senioren incluis) één zeewierburger per week eet, is dat ongeveer 135 ton zeewier, ofwel minder dan één hectare. Maar in de doorkijkjes van de overheid spreken we over 1,4 miljoen (!) hectare tussen de windmolens tegen het jaar 2050. Wie lust er nog een Dutch Weed Burgertje? Ten tweede neemt zeewier alles op. Het werkt als een prachtig biologisch filter voor stoffen als PCB’s, zware metalen en meer van dat lekkers. Helaas kapselt het geen microplastics in, maar verder ontsnapt weinig aan opname. Dus kunt u zich voorstellen dat directe consumptie ook daar risico’s met zich meebrengt. Reden waarom de zeewieroogsten uit de Oosterschelde zo goed bruikbaar zijn voor humane consumptie,
immers de miljoenen oesters en mosselen zorgen er door filtratie voor het schoonste water van Europa.

 

 

Wanneer iedereen in Nederland (baby’s en senioren incluis) één zeewierburger per week eet, is dat ongeveer 135 ton zeewier, ofwel minder dan één hectare

Mark Soetman

Hoe dan wel?

Hoe dan wel? Welnu, daar ligt de uitdaging. Hoewel we op dit moment ongeveer 50 jaar achterlopen op China als het gaat om zeewierraffinage, is meervoudig verwaarden van zeewier –naast mechanisatie en innovatie in teelt en veredelen – de manier voor Nederland om zich te onderscheiden. Afhankelijk van de soort zit er in zeewier veel eiwit en – indien heel vers verwerkt – is dat eiwit zeer geschikt voor toepassingen in humaan voedsel. Van cakejes tot kipstuckjes en van mayonaise tot rookworst. Eiwit is de crux van duurzaamheid in voedsel. Maar er zitten ook heel bijzondere stoffen in zeewier. Wier is geen plant, zoals veel mensen denken, maar een meercellige alg. Ook de interne energie- en groeisystemen van wier verschillen van landgebaseerde plantaardige groei. Dat maakt dat we stofjes vinden die uitermate geschikt zijn voor de farmaceutische industrie. Zo is er een middel tegen alzheimer gevonden in een bepaald type roodwier. Zaak dus om dat stofje te isoleren. En naast dat stofje nog vele andere.

Verwaarden tot groen gras

Eiwit en farma eruit? Dan resteert een hele wolk kool- en waterstoffen. Die kunnen we verwaarden tot groen gas, maar ook tot bio-ethanol, bio-plastics (afbreekbaar in water) of hydrocolloïden voor de vegetarische industrie. Wat dan nog overblijft zijn de vervuilingen (PCB’s en zware metalen) naast plantaardige voedingsstoffen (stikstof, kali en fosfaat) die we – indien schoon – kunnen inzetten als kunstmestvervanger.  Heeft zeewierteelt de toekomst? Jazeker, maar er zijn nog heel veel uitdagingen. Zowel in teelt als verwerking. Maar wanneer het lukt om voorbij de zogeheten ‘Death Valley’ te komen – en daarvoor zijn veel investeringen nodig – is zeewier ontegenzeggelijk onderdeel van ons voedsel- en energiesysteem. En draagt het sterk bij aan de afname van het broeikasgaseffect. Wist u bijvoorbeeld dat elke kilo zeewier tussen 1,1 en 1,3 kilo CO2 heeft opgenomen voor de groei? 

 

Reageer op dit artikel