blog

Tractorrevolutie gaat om ketenbelangen

Opinie 132

Tractorrevolutie gaat om ketenbelangen
Foto: ANP

De meeste Nederlanders zullen de afgelopen weken vast wel ergens achter een protesterende tractor hebben gezeten. Boze boeren protesteren tegen nieuw beleid voor de vergunningverlening voor hun bedrijven. Hoewel de protesten inmiddels enigszins buitensporig (in toon en effect) worden, is de boodschap duidelijk en legitiem.


Victor van Ahee
Victor van Ahee is advocaat bij Loyens & Loeff in Rotterdam.

De oorsprong van de discussie ligt in de (gedeeltelijke) vernietiging van de PAS door de Raad van State, een set regels waarmee de stikstofuitstoot in Nederland wordt beperkt. Stikstof is slecht voor natuurgebieden en moet daarom worden beperkt. Doordat het Nederlandse uitvoeringssysteem is vernietigd, ligt de vergunningverlening ‘stil’. Commissie Remkes is gevraagd met een oplossing te komen.

De oplossing die Remkes heeft aangedragen lijkt met name gericht op kortetermijnresultaten voor stikstofbeperking – zonder acht te slaan op de gevolgen. Eén van de voorgestelde acties, naast verlaging van de maximumsnelheid, is verkleining van de veestapel. Die verkleinen zorgt voor minder stikstofuitstoot, want vee stoot stikstof uit. Politieke partijen pleiten voor een vermindering tot wel 60 procent.

De provincies zijn het bevoegd gezag dat vergunningen verleent voor het houden en weiden van vee op grond van de Wet natuurbescherming. Deze natuurvergunningen worden sinds de ontwikkelingen niet meer verleend, of pas na een strenge toets. De provincies passen het beleid voor het verlenen van deze vergunningen echter inmiddels verschillend toe, als gevolg van het boerenprotest.

Het gevolg van deze situatie is dat – bij de huidige stand van zaken – straks 12 provincies mogelijk een ander beleid voeren, waarbij de ene provincie veehouders meer beperkt dan de andere. Omdat die provincie meer natuurgebieden herbergt of zich minder aantrekt van het boerenprotest.

Voor de boeren is dat vervelend, maar ook verder in de voedselketen kan een vermindering tot 60 procent enorme gevolgen hebben. De gewijzigde bedrijfsvoering kan bijvoorbeeld grote gevolgen hebben voor het aanbod van melk of vlees. Dit zal betekenen dat melk of vlees elders vandaan zal moeten komen (aangezien de consumptie niet eveneens met 40 tot 60 procent zal dalen), wat grote logistieke gevolgen zal hebben. Meer transportbewegingen zal tot een hogere prijs leiden. En ironischerwijs ook tot meer stikstof.

Ook geografisch kan dit grote gevolgen hebben. Een melkfabriek in Noord-Brabant ontvangt misschien 50 procent minder melk, terwijl in Friesland de afname misschien maar 10 procent zal zijn. De aanvoer voor de verwerking kan geografisch verschuiven. Ook het productaanbod kan verschuiven. Vee dat veel buiten loopt, leidt tot meer stikstofuitstoot, aangezien stallen luchtwassers kunnen hebben. Daardoor kan het aanbod biologische producten relatief meer afnemen.

De maatregelen waartegen de boze boeren protesteren, hebben dus niet alleen betrekking op hun veestapel, maar mogelijk ook grote gevolgen voor de hele voedselketen (van zuivel en vlees) en de geografische verdeling daarvan. De tractorrevolutie is daarom zeker niet beperkt tot het belang van de boeren. Al zou de discussie meer in de politiek moeten worden bepleit en niet op de stilstaande snelweg.

Reageer op dit artikel