blog

Veel massa, weinig schade

Opinie 2

Veel massa, weinig schade

In de Verenigde Staten is alles altijd groter, niet alleen auto’s, gebouwen en hamburgers, maar ook op het gebied van juridische procedures is alles groter uitgemeten en spectaculairder. Denk maar aan alle live-verslagen van de O.J. Simpson-zaken. Dit spektakel beperkt zich echter niet alleen tot de strafrechtelijke zaken, maar strekt zich ook uit tot het gebied van voedingsmiddelen.


Victor van Ahee
Victor van Ahee is advocaat bij Loyens & Loeff in Rotterdam.

In Nederland zijn juridische procedures over voedingsmiddelen beperkt tot zaken bij de Reclame Code Commissie, die uitspraken doet over etikettering van voedingsmiddelen. Deze uitspraken zijn vaak meer principieel en gerelateerd tot een bepaalde uiting of presentatie van een product. Uitspraken leiden niet tot schade(claims) of anderszins verplichtingen voor de ‘verliezer’. 

In de VS gaat dit (natuurlijk) anders. Daar is het fenomeen van de ‘class action’, de massaschadeclaim, diep tot in de voedingsmiddelenindustrie doorgedrongen.

Massaschadeclaims zijn rechtszaken die zijn aangespannen door een grote groep mensen – beleggers, patiënten of consumenten – die allemaal zijn benadeeld door één product, dienst of handeling. De meest bekende massaschadeclaims zijn die tegen de tabaksindustrie, oliemaatschappijen, autofabrikanten en beursgenoteerde bedrijven. Indien dergelijke claims worden toegewezen, is de schadevergoeding enorm, aangezien de uitspraak voor alle betrokken gedupeerden geldt. Zo leverde een claim tegen de tabaksindustrie 206 miljard dollar (!) op en voor ‘sjoemeldiesels’ werd een schade van 14 miljard dollar toegewezen. 

‘Tegen de voedingsmiddelenindustrie zijn ook massaschadeclaims ingediend, sterker nog, er zijn nog nooit zoveel claims ingediend als in 2018’

Tegen de voedingsmiddelenindustrie zijn ook massaschadeclaims ingediend, sterker nog, er zijn nog nooit zoveel claims ingediend als in 2018. Deze claims gaan met name om misleiding, zoals misleidende uitingen op etiketten – denk aan ‘weidemelk’ en of de koeien daadwerkelijk wel uit de weide komen of aan de oorsprong of samenstelling van een product. Ook levert de lucht die in een verpakking zit (bij chipszakken, snoepverpakkingen et cetera) claims op dat dit misleiding zou opleveren. 

Niet veel zaken komen tot een oordeel van een rechter, omdat veel zaken worden geschikt of eerder al worden afgewezen door de rechter. Fabrikanten gaan vaak schikkingen aan om te voorkomen dat ze nog jaren moeten procederen. Recentelijk schikte een fabrikant voor 1,3 miljoen dollar een zaak waarin zijn product claimde tegen diabetes te helpen (wat niet helemaal juist was). Hetzelfde deed een bedrijf dat voedingspakketten verkocht om rampen te overleven – ook heel Amerikaans. Zo kon je pakketten kopen waarin voor vier personen voor drie maanden aan ‘voedsel’ zat (voornamelijk in poedervorm), maar dat bleek uiteindelijk niet zo lang houdbaar te zijn. Dit kostte de fabrikant ook enkele miljoenen dollars. 

Hoewel de bedragen voor voedingsmiddelenfabrikanten in massaschadeclaims dus relatief beperkt zijn, is de betaling van een of meer miljoenen dollars aan schade niet erg aantrekkelijk. 

In Nederland zijn geen ‘echte’ massaschadeclaims in de voedingsindustrie bekend, alleen enkele dreigementen. Hoewel dit juridisch wel mogelijk is, lijken Nederlandse consumenten(organisaties) niet van plan om daar gebruik van te maken. Dat scheelt weer Amerikaanse toestanden.

Reageer op dit artikel