video

Video: De circulaire supermarkt van AH

Formules 1804

Video: De circulaire supermarkt van AH

GOUDA – De vloer is van hergebruikt beton, de staalconstructie grotendeels uit gerecycled staal en de kassa is ‘tweedehands’, net als de schappen. AH opende de eerste circulaire supermarkt van Nederland.

‘Ik vraag me af of er in de wereld een meer circulaire supermarkt is te vinden’, aldus directeur Vastgoed en Franchise Anneke de Vries. Zoveel mogelijk materialen hergebruiken en er voor zorgen dat ze later weer kunnen worden gebruikt. Dat was het doel dat AH eind 2017 voor ogen had bij de ontwikkeling van de winkel in de duurzame wijk Westergouwe in Gouda. ‘Hier staat een trotse Albert Heijner’, zegt Anneke de Vries, nog geen jaar na dato. ‘De vloer, het plafond. Alles heeft al een keer een leven gehad of is afkomstig uit een andere winkel of van een andere plek. Alles kan altijd weer worden hergebruikt. Het heeft na afloop weer een nieuwe waarde. Dit moet op termijn de nieuwe normale AH worden. We gaan dit groot maken. Maar het begint met een idee. We doen het en we gaan er van leren om onze bijdrage aan het klimaatakkoord te leveren.’

‘Nu nog de producten en verpakkingen’

Bij de opening is ook Winnie Sorgdrager aanwezig. De ex-politica is voorzitter van de Taskforce Circulaire Economie. Volgens De Vries wacht haar een schone taak. ‘Zij moet alle obstakels in Den Haag uit de weg ruimen.’ Zoals belemmeringen die er zijn om van afval weer een grondstof te maken. ‘Dat zijn zaken waar je tegenaan loopt’, erkent Sorgdrager. ‘We moeten zorgen dat het in de wetgeving geen afval meer is, maar grondstof kan zijn. We zullen creatief met regels om moeten gaan, ook Europese.’ Ze prijst Albert Heijn. ‘Ze doen het en nemen een risico en ze willen kennis delen.’ Een kritische noot plaatst ze ook. ‘Nu ook nog de producten en verpakkingen circulair maken.’

‘Kassa gaat roodgoeiend staan’

De Goudse wethouder Rogier Tetteroo memoreert dat er ‘moeilijke momentjes’ waren bij de ontwikkeling van de winkel in Westergouwe, de meest duurzame wijk van Nederland. ‘Maar wat we hebben gekregen, stijgt boven alle verwachtingen uit.’ Hij verwacht dat Albert Heijn op de locatie, met een groeiende school en gezondheidscentrum als buren, goud in handen heeft. ‘Uiteindelijk komen hier 4300 woningen. Vanaf nu gaat de kassa hier roodgloeiend staan.’ Voorlopig moet het filiaal het met 350 huishoudens doen. De winkel telt dan ook slechts 388 vierkante meter vvo. ‘Maar dat is voldoende voor een volwaardig assortiment. Van bloemkool tot pindakaas, je kunt hier alles krijgen. Het assortiment is breed maar niet zo diep. We hebben geen 20 soorten pindakaas, maar slechts 10’, zegt supermarktmanager Gerry van Verseveld.

Gemakkelijk te vergroten

‘Bovendien is de winkel in de toekomst gemakkelijk te vergroten’, aldus Vincent van Dijk, consultant Store Engineering bij AH. Het bvo telt 800 vierkante meter. Door de modulaire opbouw is een groot deel van het 500 vierkante meter tellende magazijn snel bij de winkel te voegen. ‘Alles is geschroefd, we kunnen de wanden zo verplaatsen.’ Zo is er een strook aan de zijkant die snel bij de winkel kan worden getrokken, de verlichting hangt er al. Van Dijk kent alle ins en outs van de constructie en van de circulariteit van de winkel. Zo bestaat de vloer voor 50 procent uit gerecycleerde betonkorrels. Het staal van de constructie is voor 80 procent hergebruikt. ‘Er is niets gelast, geplakt of gekit. Alles is daardoor her te gebruiken. Je kunt de winkel uit elkaar halen en elders weer opbouwen.’

Fietsenrekken, kassa’s en schappen uit andere winkels

Ook de winkelinrichting bestaat uit hergebruikte spullen. Naast twee self-checkouts is er een traditionele kassa met caissière. ‘Deze kassa is afkomstig van een filiaal uit Tilburg waar enkele kassa’s moesten wijken voor self-checkout. Zo’n kassa ging tot nu toe de container in, nu gebruiken we hem opnieuw.’ De fietsenrekken voor de winkel komen van een winkel in De Bilt. De schapstellingen komen ook uit een andere winkel. ‘Die hebben we gereinigd en aangepast aan het nieuwe winkelbeeld en zijn makkelijker her te gebruiken.’ Verlichting is led en deels hergebruikt. Meubels, zoals een actiemeubel, de servicebalie en een deel bij de bakkerij, zijn modulair en geschroefd in plaats van gelast en geplakt. ‘Het is net de meccanodoos van mijn zoon’, zegt Van Dijk. ‘Je kunt ze zo oppakken en ergens anders neerzetten. Of uitbreiden door er een extra element aan te schroeven.’ Zelfs de winkelpui is eerder gebruikt. ‘Dat was de entree bij een leverancier. Die had hem niet meer nodig en nu gebruiken wij hem hier.’

Welke kunststof?

Wanneer AH de volgende circulaire winkel opent is volgens Van Dijk nog niet te zeggen. ‘Deze winkel is bedoeld om te leren. Zowel voor ons als voor onze leveranciers’, aldus Van Dijk. Zo is nu van alle meubels en dergelijke bekend van welke materialen ze zijn gemaakt. ‘We hebben die vraag bij toeleveranciers neergelegd. Eerst kreeg je een antwoord als: dit is van hout, metaal en kunststof. Waarop wij vroegen, welk hout, welk metaal, welke kunststof? Dat was voor hen ook een eyeopener. Voor het bakkerijmeubel werden 54 materialen gebruikt, nu zijn dat er veel minder. We weten nu precies hoeveel kuub hout er in deze winkel zit. Dat is van groot belang als je circulair wilt werken. Het is een van de dingen die we hier hebben geleerd. Leveranciers moeten daarin ook mee. Zo kunnen we gezamenlijk stappen zetten en van elkaar leren.’

115e definitie van circulariteit

AH sprak eerder de ambitie uit om in 2015 CO2-neutraal te zijn. Dat is de circulair gebouwde winkel in Gouda niet. ‘We hebben de meeste energiezuinige CO2-koelinstallatie die er is. Een verbeterde versie van de CO2-neutrale winkel in Purmerend. Er liggen zonnepanelen op het dak. Maar deze winkel is gewoonweg te klein om energie op te slaan en hem helemaal CO2-neutraal te kunnen maken. Circulariteit is overigens ook belangrijk in het verkleinen van de CO2-footprint.’ Waar we nu precies staan wat betreft circulariteit? Er zijn 114 definities. En wellicht hebben we er een 115e aan toegevoegd. Door hier te beginnen, krijgen we inzicht in waar we staan. Dat is belangrijk, want er komt wetgeving die circulair bouwen verplicht gaat stellen.’

Hoop op snelle uitbreiding

Supermarktmanager Van Verseveld verwelkomt de eerste klanten. Hij hoopt dat de wethouder gelijk krijgt en dat de kassa roodgloeiend komt te staan. ‘Als de wijk groeit, groeien wij mee. Kwestie van een wand verplaatsen. Ik hoop op topdrukte zodat we snel kunnen, nee, móeten uitbreiden.’

Reageer op dit artikel