nieuws

Zware kritiek Oxfam-Novib op supers

Branche & Bedrijf 2189

Zware kritiek Oxfam-Novib op supers

DEN HAAG – De Nederlandse supermarkten scoren erg laag in duurzaamheid volgens Oxfam Novib. Plus scoort het best met een score van slechts 11 op een schaal tot 100. In de studie zijn naast Plus ook AH, Jumbo, Lidl en Aldi meegenomen. Supermarkten hebben kritiek op de onderzoeksopzet.

Plus scoort het beste met een score van 11 op een schaal van 100. AH zit op 5 net als Lidl. Aldi scoort een 1 en Jumbo zelfs nul. In het onderzoek is gekeken naar transparantie en verantwoording, respect voor arbeiders, boeren en vrouwen. Het onderzoek heeft als basis publiek toegankelijke bronnen aldus de organisatie.
Oxfam Novib spreekt in het onderzoek over ‘honger en armoede in de inkoopketen van Nederlandse supermarkten’. Concreet wordt het voorbeeld genoemd van Albert Heijn: garnalenpellers in Indonesië krijgen 2 cent voor het pellen van een bakje garnalen terwijl het voor €5 in de winkel ligt.

De Nederlandse supermarkten hebben kritiek op de onderzoeksopzet. Zo zou het onderzoek niet diepgaand genoeg zijn omdat alleen openbare bronnen zijn meegenomen: Oxfam-Novib heeft niet gekeken naar de eigen audits van de ketens. Jumbo wijst bijvoorbeeld op certificeringen: ‘Indien producten in een hoog risico land worden geproduceerd, dient ter bewijsvoering een geldig audit rapport te worden verstrekt (bijvoorbeeld BSCI of Fairtrade certificeringen). Op ons certificeringsbeleid wordt actief gemonitord en geacteerd. Hierin hebben we ook aandacht voor eerlijke beloning.’ Ook is de keten dusdanig ingewikkeld dat het niet altijd duidelijk is wie waar verantwoording voor moet of zelfs kan afleggen. Een zegsman tegenover Distrifood: ‘Moeten de supermarkten de leveranciers van de leveranciers fixen op het gebied van vakbonden?’ Oxfam Novib zegt volledig transparant te zijn in de onderzoeksopzet. Klik hier voor alle 93 criteria (let op de tabbladen onderaan).

Hieronder de officiële reacties van de ketens:

Plus: Geen recht aan onze inspanningen

In een reactie zegt Plus dat maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) al jaren hoog op de agenda staat: ‘Het rapport van Oxfam Novib doet naar onze mening onvoldoende recht aan onze inspanningen. Due Diligence is een proces, er is nog veel te doen, en als Meest Verantwoorde Supermarkt doen we dat graag. PLUS werkt al jarenlang aan de verbetering van de positie van kleine boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden. We hebben een strategisch partnership met Max Havelaar, maken waar mogelijk voor ons huismerk de 100% keuze voor Fairtrade (denk aan bananen, koffie, thee en cacao) en zijn transparant over onze ‘Ken-de-Keten’ aanpak. Wij blijven ons onverminderd inzetten voor verdere verduurzaming van de voedselketen, rekening houdend met een breed scala aan risico’s op het gebied van o.a. mensenrechten, milieu en dierenwelzijn.’

Jumbo: ruimte voor verbetering

Jumbo zegt het signaal van Oxfam Novib over de situatie in de toeleveringsketen met betrekking tot deze onderwerpen serieus te nemen: ‘We realiseren ons dat we wellicht tekort schieten in transparantie over onze activiteiten, want het huidige beeld dat wordt geschetst in het rapport van Oxfam Novib doet geen recht aan de inspanningen van Jumbo op dit complexe thema. Zo stellen we strenge eisen aan de producenten en toeleveranciers van onze huismerkproducten. Deze eisen zijn vastgelegd in onze inkoopvoorwaarden.’ Jumbo zegt de richtlijnen voor arbeidsomstandigheden van het ILO (International Labor Organization van de VN) na te leven. ‘Indien producten in een hoog risico land worden geproduceerd, dient ter bewijsvoering een geldig audit rapport te worden verstrekt (bijvoorbeeld BSCI of Fairtrade certificeringen).’ Jumbo: ‘Op ons certificeringsbeleid wordt actief gemonitord en geacteerd. Hierin hebben we ook aandacht voor eerlijke beloning. Dit moet ervoor zorgen dat arbeidskrachten aan het begin van de keten niet opdraaien voor eventuele prijsdalingen, zoals in het rapport wel wordt gesteld. Een belangrijk gegeven is tevens dat de inkoopprijs van Jumbo losstaat van onze verkooprijs.’
Jumbo geeft toe dat er ruimte voor verbetering is: ‘Gezien de complexiteit en veelzijdigheid van dit onderwerp, realiseren we ons dat er nog belangrijke verdere stappen te zetten zijn. Het inzicht dat het rapport ons biedt, helpt ons om samen met stakeholders deze stappen voorwaarts te maken. We nemen onze verantwoordelijk binnen de invloed die we als relatief kleine speler op het wereldtoneel hebben. Deze invloed zullen we altijd positief aanwenden.’

Albert Heijn: kom aan tafel

Albert Heijn nodigt Oxfam Novib uit om aan tafel te gaan zitten. ‘We willen hetzelfde: een eerlijke keten waar onze producten vandaan komen. En om die reden is het goed dat Oxfam Novib het onder de aandacht brengt.’ De marktleider heeft echter wel wat kanttekeningen en wijst op stappen die al zijn gezet: ‘We willen het beeld bijstellen dat het nu lijkt dat Albert Heijn niets doet. Bijvoorbeeld in de keten voor groente en fruit kennen we onze leveranciers. En daar werken we ook al heel lang mee samen. We stellen vergaande eisen aan al onze leveranciers, met extra aandacht in de landen waarover Oxfam het heeft. In die landen werken we ook veel met keurmerken en certificeringen en dat gaat heel ver. Zo is al onze koffie, thee en cacao UTZ gecertificeerd; we komen tot aan de boeren zelf. Een ander voorbeeld zijn onze groente- en fruitleveranciers zoals bijvoorbeeld de druiven uit Zuid Afrika, de bananen uit Ecuador, de avocado’s uit Peru en de tomaten uit Marokko waar we al tientallen jaren mee samenwerken en komen we zelfs bij de boeren op het erf.’

Lidl: we nemen het serieus

Lidl stelt in een reactie: ‘We zijn bekend met het rapport. We zijn ons er tevens van bewust dat in het rapport zeer belangrijke thema’s aan bod komen. Dat zijn thema’s waar wij als Internationale supermarktorganisatie een verantwoordelijkheid hebben. Deze verantwoordelijkheid nemen we uiterst serieus en daarom hebben wij de afgelopen jaren ook nauw samengewerkt met leveranciers uit de keten om de juiste initiatieven te ontplooien.’

Aldi: voortdurend verbeteren

De Aldi reactie luidt: ‘We waarderen het initiatief van Oxfam om op basis van de principes van de Verenigde Naties een beoordelingsmethode te ontwikkelen om mensenrecht-gerelateerde risico’s te identificeren. We delen de kernwaarden van de Oxfam-campagne en stellen de open dialoog met Oxfam zeer op prijs. Hun aanbevelingen beschouwen we als onderdeel van ons doorlopende strategieontwikkelingsproces.’

Lees ook: AH-foundation: twee miljoen euro onder beheer

Download hieronder de rapporten van oxfam Novib:

Reageer op dit artikel