artikel

Hoe zit het nu met statiegeld op flesjes en blikjes?

Branche & Bedrijf 4708

Hoe zit het nu met statiegeld op flesjes en blikjes?

DEN HAAG – Statiegeld op kleine plastic flessen wordt vanaf 2021 ingevoerd, tenzij de verpakkingsindustrie binnen twee jaar 90 procent van de weggooiflesjes hergebruikt. Statiegeld op blikjes is nog een brug te ver. Die afspraken heeft staatssecretaris Van Veldhoven met de sector gemaakt. Distrifood zet de feiten en meningen in de discussie op een rijtje.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven zet statiegeld op kleine flesjes in gang, maar als een andere aanpak sneller hetzelfde resultaat boekt, is statiegeld niet nodig. Ze denkt aan €0,10 tot €0,15 statiegeld op kleine plastic frisdrank- en waterflessen (tot 1 liter). De flesjes moeten worden ingezameld bij supermarkten. In het najaar van 2020 wordt vastgesteld of de industrie de recycledoelen heeft gehaald. Zo niet, dan wordt het statiegeld op 1 januari 2021 ingevoerd. Directeur René Roorda van het CBL zegt tegen Distrifood met een officiële reactie te wachten na een debat in tweede termijn in de Tweede Kamer. Hij verwijst naar een persbericht dat het CBL wel heeft laten uitgaan na de discussie over de aanpak van zwerfafval, op 15 maart in de Kamer. De reactie van het CBL komt er op neer dat het bedrijfsleven vooralsnog blij is met de afspraken over zwerfafvalreductie en statiegeld.

Aldi, Lidl en Jumbo

Directeur Rob Buurman van Recycling Netwerk is minder gelukkig met de uitkomsten en begrijpt de terughoudendheid van supermarktketens niet goed, laat hij Distrifood weten. ‘Ekoplaza spreekt zich duidelijk voor statiegeld uit, dus zo lastig kan het niet zijn. Aldi, Lidl en Jumbo geven aan er mee te kunnen leven. Wij denken dat de vraag van de klanten naar meer duurzame verpakkingen er sowieso toe zal leiden dat statiegeld er komt. Die supermarkten die het eerst naar voren komen met een positieve oproep voor statiegeld, de ‘first movers’, zullen een imagowinst boeken die zelfs met de duurste advertentiecampagnes moeilijk te evenaren valt. Wij denken dus oprecht dat er een mooie kans op tafel ligt voor de supermarkten.’

Gedeelde verantwoordelijkheid

Het is voor Jumbo een cruciale en bindende voorwaarde dat alle verkopende partijen in Nederland zich verbinden en actief participeren aan het toevoegen van een eventuele financiële prikkel op kleine petflessen, aangezien het opruimen van zwerfafval een gedeelde verantwoordelijkheid is. ‘Wanneer het statiegeld op kleine petflessen wettelijk wordt ingevoerd, kan Jumbo zich hier dan ook in vinden’, meldt Laura Valks-Piessens namens de keten. Plus sluit zich aan bij het standpunt van het CBL. Albert Heijn en Detailresult hebben niet tijdig gereageerd op vragen van Distrifood over de plannen van de staatssecretaris.

Alle flessen en blikjes

Recycling Netwerk meent verder dat de regering statiegeld moet uitbreiden tot alle flessen en blikjes. ‘Flessen van meer dan 1 liter, waar statiegeld op zit, zie je bijna nooit in de berm. Kleine flesjes en blikjes waar geen statiegeld op zit, maken een groot deel van het zwerfafval uit’, zegt Buurman. ‘Daardoor zien drankenfabrikanten en supermarkten hun merknaam in het zwerfafval liggen, wat niet interessant is. Door statiegeld krijg je ook een zuivere monostroom van recyclebaar petplastic en blik in Nederland.’ Het debat in de Kamer was een eerste algemeen overleg over de intenties inzake flesjes van de staatssecretaris bij I&W. Zij stelt als doelstelling een reductie met  70 procent van het volume flesjes in zwerfafval voorop tegen 2020.

Meer klanten willen duurzame supermarkt

Buurman: ‘Daarmee wordt de belofte van het parlement om het aandeel plastic flesjes in het milieu met 90 procent te verminderen, gebroken. Er komt binnenkort een vervolg op het overleg omdat de tijd te kort was. Er zullen ook nog moties worden voorgesteld, dus het debat is allesbehalve voorbij. Ondertussen zien we dat meer en meer klanten van supermarkten willen dat hun supermarkt duurzaam is. Ekoplaza vroeg als eerste om statiegeld uit te breiden. Daardoor krijgt het duurzaamheidsimago van Ekoplaza een stevige boost.’ Greenpeace maakt via Twitter gewag van een gemiste kans. ‘Het is tijd om milieu boven de belangen van supermarkten en verpakkingsindustrie te stellen’, aldus de milieu-organisatie.

Kosten vergoed via handling fee

Veel ketens vrezen voor extra kosten omdat er dan nieuwe statiegeldmachines moeten komen. Volgens Buurman is dat niet nodig. ‘In Noorwegen en Estland is er binnen het statiegeldsysteem ook een zogenaamde handling fee voorzien. De staatssecretaris heeft bekendgemaakt dat dit ook in Nederland moet gelden. De fee in Noorwegen en Estland is een vergoeding voor de kosten die winkeliers en supermarkten maken voor de inname van lege flesjes en blikjes.’ De handling fee wordt gefinancierd uit drie inkomstenbronnen: een bijdrage van de drankenfabrikanten, de opbrengst van het recyclaat en tenslotte het statiegeld op blikjes en flesjes die weggegooid zijn en die supermarkten dus niet hebben hoeven uit te keren aan klanten. Die vergoeding in Noorwegen zorgt er volgens Buurman voor dat supermarkten de investering in statiegeldmachines binnen enkele jaren hebben terugverdiend.

Brede aanpak zwerfafval

Het CBL toont zich tevreden met de uitkomsten, schrijft de koepelorganisatie in een persbericht. ‘Het verpakkend bedrijfsleven is blij met de gezamenlijke afspraken en steunt deze doelstellingen. Deze gaan we linksom of rechtsom, met of zonder statiegeld, halen. We zetten in op een brede aanpak van zwerfafval, en beginnen met een gerichte aanpak om de doelstellingen te behalen’, meldt het CBL. ‘De hoeveelheid kleine petflesjes op straat moet met 70 procent tot 90 procent worden teruggedrongen en 90 procent van de kleine petflesjes moet worden gerecycled. Iedere afgedankte verpakking die op straat belandt, is er één te veel. Met de gemaakte afspraken kunnen we een serieuze bijdrage leveren aan het terugdringen van zwerfafval en het recyclen van pet.’ Als blijkt dat de doelen onverhoopt niet zijn gerealiseerd, wordt in 2021 statiegeld op kleine petflesjes ingevoerd.
Bij Jumbo Mulder in Beilen werkt de inname – via een speciale automaat – van kleine flesjes en blikjes al twee jaar prima.

Reageer op dit artikel