artikel

Patstelling dreigt in Steenwijk

Branche & Bedrijf

Patstelling dreigt in Steenwijk

STEENWIJK – Steenwijk krijgt een hypermarkt die niemand wil, door een foutje in het bestemmingsplan. Een projectontwikkelaar heeft de vergunning al. De stad gaat tot aan de Raad van State: ‘Dit wordt een ordinair winkelcentrum.

‘De Hypermarkt in Steenwijk staat in de startblokken, nu de gemeente Steenwijkerland de vergunningaanvraag voor de realisering van deze eerste hypermarkt van Nederland heeft gehonoreerd.’ De website van projectontwikkelaar Focus Retail Development uit Eindhoven blaakt van zelfvertrouwen. ‘De eerste hypermarkt van Nederland’ klinkt op zijn minst spannend, te meer daar op de marktleider na geen enkele organisatie ervaring heeft met hypermarkten. Ahold-topman Dick Boer zei vorige week nog in Management Team dat de hypermarkt zijn relevantie heeft verloren. Natuurlijk, want anno 2014 zijn online verkoop voor de consument (en dus Bol.com voor Ahold) veel belangrijker geworden. Wat moet Steenwijk dan met een hypermarkt?

Woordje

In een moment van onoplettendheid heeft een gemeente-ambtenaar het woord ‘hypermarkt’ nog even toegevoegd aan een zoveelste versie van een bijlage bij een bestemmingsplan voor Eeserwold, een 
bedrijventerrein ten noorden van de A32. Niemand die het opviel. Alleen in Eindhoven deed een projectontwikkelaar zijn huiswerk en greep de kans die dit woordje hem bood.

Het bestemmingsplan dateert uit 2005. Nu, bijna tien jaar later, is er de kennis dat je binnensteden sloopt als je nieuwe winkelcentra aan de stadsgrens plaatst. Gemeenten en provincies waken tegenwoordig voor dergelijk beleid. Maar Steenwijk zit ermee in de maag en de gemeente vreest voor een planschadeclaim als ze eigenhandig het contract opzegt.


Dat het woord ‘hypermarkt’ in het bestemmingsplan stond, is een fout. Maar de aanklacht van Steenwijkse ondernemers richt zich op de plannen van de projectontwikkelaar. Die zou geen hypermarkt gaan bouwen: ‘Wat er nu aan plannen overblijft, 
is gewoon een ordinair groot overdekt winkelcentrum. En dat is zeer schadelijk voor de stad Steenwijk’, aldus AH-franchiser Teun van Etten.

Raad van State
De hoop is nu gevestigd op de Raad van State die zich over verschillende aspecten van de zaak moet gaan buigen. Schuift de Raad de plannen van tafel dan slaakt de stad een zucht van verlichting. Maar hoe groot is die kans?

‘We wachten de ontwikkelingen in de rechtsgang even af’, stelt Paul Evers, eigenaar van Focus, ook al zou zijn bedrijf morgen al kunnen beginnen. ‘Wij houden ons aan het bestemmingsplan, en daarin staat dat het kan en dat het mag, en daarmee is wat mij betreft de discussie passé. De rechter heeft alle bezwaren ongegrond verklaard. In die uitspraak staat toch wel erg veel wat precies past bij ons plan. De Raad zal toetsen of de rechter geen fout heeft gemaakt, maar de Raad van State doet geen uitspraak over de inhoudelijkheid van de zaak.’

Met die laatste stelling is niet iedereen het eens. Mr. Siebrand Maakal vertegenwoordigt de winkeliers in Steenwijk. ‘Bij een civiele zaak kom je uit bij de Hoge Raad, en die toetst inderdaad beperkter dan de twee instanties die daarvoor zitten, rechtbank en Hof. Maar in het bestuursrecht toetst de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State wel degelijk ook inhoudelijk, en dan gaat het om de feiten en om het recht. Dus alle onderdelen 
komen nog een keer voorbij.’

In de zaak voor de Raad gaat het om de vraag of de verleende vergunning zich verdraagt met de voorschriften van het bestemmingsplan. ‘Wij vinden van niet’ zegt Maakal, ‘vanwege de gekozen verhouding tussen supermarkt en detailhandel, maar ook vanwege de vormen van detailhandel die worden toegelaten. Men wil shop-in-shops gaan creëren, en dat mag niet volgens de planvoorschriften.’ Is een hypermarkt hetzelfde als een winkelcentrum? De kwestie gaat niet meer over een hypermarkt, maar over de definitie ervan.

Slinks
AH-franchiser Van Etten: ‘Concurrentie is prima. Maar dit is niet eerlijk: ze zetten een supermarkt op een plek waar nooit een supermarkt gebouwd had mogen worden. Als hij zó groot wordt en wordt toegevoegd aan het huidige bestand, dan is dat niet goed voor de rest. Wanneer een van de bestaande winkels zou verhuizen en uitbreiden dan is dat veel reëler. Daar is niks mis mee.’

Het feit dat er ook een woonwijk naast het bedrijventerrein is ingetekend, schuift Van Etten van tafel. ‘Daar spreken ze al jaren over. De woningen die er al staan zijn op één hand te tellen. Dat was ooit de bedoeling, maar dat ligt stil. Als er een grote woonwijk zou komen met een eigen supermarkt wordt het verhaal heel anders. Maar de wijk die er ooit zou komen was ook al niet toereikend voor welke supermarkt dan ook. Wat er nu aan plannen overblijft, is een groot overdekt winkelcentrum. In het bestemmingsplan staat een hypermarkt, een DHZ-zaak en een tuincentrum, maar ze proberen er nu op slinkse wijze een supermarkt met allemaal kleinere bedrijven in één winkelcentrum van te maken.’

Aanval
De zorgen in Steenwijk zijn groot; de meeste investeringen liggen nu ook stil, in afwachting van de uitkomst van dit proces. Van Etten: ‘Wij wilden daar echter niet op wachten, we hebben gekozen voor de aanval en zijn begin juli vorig jaar overgegaan van C1000 naar Albert Heijn.’

Vertraging project
De rechtsgang kan voor verdere 
vertraging in het project zorgen, maar ook al geeft de Raad groen licht, dan nog is het de vraag wat 
er gaat gebeuren. Leden van de handelsvereniging in Steenwijk zijn door Focus met een huurcontract benaderd. Uit die contacten weten zij dat er pas gebouwd wordt als 70 procent verhuurd is. Advocaat Maakal: ‘Dat is ook de algemene norm in Nederland, want eerder wordt er geen financiering verstrekt. En wij weten ook dat er bij lange na nog geen 70 procent verhuurd is. Dus hoewel de vergunninghouder ieder moment gebruik mag maken van die vergunning, doet hij het op eigen risico, maar hij heeft op dit moment de financiering nog niet rond. En hoe langer het duurt, hoe minder mensen nog geïnteresseerd raken.’

Reageer op dit artikel