artikel

Vleesontkenners roepen op tot rationeel debat, maar ontkennen zelf de feiten

Branche & Bedrijf 0

Vleesontkenners roepen op tot rationeel debat, maar ontkennen zelf de feiten

Het lijkt wel een 1 april grap, het stuk van Mark Soetman over ‘Vlees noch vis’ in Foodmagazine. Soetman is een van de velen die zich opwerpt als vleesetende homo rationale. Dit soort sceptici stelt dat de pro-plantaardige beweging gebaseerd is op emotie. Daar heeft Soetman deels gelijk in. Ik word namelijk best wel kwaad als ik zie dat mensen nogal losjes omgaan met de feiten terwijl ze de ander precies dat verwijten.

Soetman stelt dat ‘je het gevoel krijgt dat er een kentering gaande is’, maar dat de consumptie van vlees sinds 2015 niet afneemt. Dat de vleesconsumptie niet stijgt is echter al bijzonder. Het voedselaanbod is immers sterk toegenomen: treinstations zijn een soort van food festivals geworden en supermarkten zijn zondags en tot ‘s avonds laat open. Overal en op elk tijdstip van de dag is voedsel in overvloed aanwezig. Het CBS constateert dan ook een toename in overgewicht en obesitas. Maar de vleesconsumptie neemt dus níet toe. Dat is reden genoeg voor vleesgigant Vion om toekomst te zien in plantaardige eiwitten: ‘Overschakelen, althans deels, op de productie van vleesvervangers is zakelijk gezien een rationele stap.’ stelt de bestuursvoorzitter van Vion.

Mensen denken bewuster na over vleesconsumptie dan voorheen

Bovendien verandert de norm snel. Uit allerlei -volgens Soetman irrelevante- enquêtes en polls blijkt dat mensen bewuster nadenken over dit thema. Uit een recente enquête die is uitgevoerd in opdracht van RTL Nieuws, blijkt dat maar liefst 54 procent van de Nederlanders probeert minder vlees te eten. Soetman verklaart dat dit komt doordat de gewone man gedwongen wordt om sociaal wenselijke antwoorden te geven. Sinds wanneer is de gewone man zo hulpeloos? Als de gewone man elke dag vlees wil eten, dan zegt de gewone man dit wel gewoon. Soetman gaat door met zijn ongefundeerde stelligheden. Zo zou de toon van het debat die zijn van ‘kijk mij eens moreel op hogere grond staan’. Terwijl veganisten er keer op keer op wijzen dat het niet om de verschillen tussen mensen gaat, maar om de 1,2 miljoen dieren die dagelijks in ons land worden gedood in slachthuizen. Degenen die dit liever niet onder ogen zien leiden de aandacht graag af naar de vermeende ‘morele superioriteit’ van veganisten, terwijl het juist de omnivore mens is die zichzelf als vanzelfsprekend superieur acht ten opzichte van het dier.

 

‘Als de gewone man elke dag vlees wil eten, dan zegt de gewone man dit wel gewoon.’

milieuactiviste en oprichtster van ANBI-stichting Even Geen Vlees

Veganisme wel degelijk gezond zegt American Dietetic Association

Zonder het op enige wijze te onderbouwen stelt Soetman dat veganisme niet het beste is voor de gezondheid. Hiermee daagt hij de wereldwijd grootste vereniging van diëtisten uit, namelijk de American Dietetic Association. Zij stellen namelijk dat een plantaardig eetpatroon geschikt is voor iedereen in alle levensfasen en zelfs gezondheidsvoordelen kan opleveren. Jaap Seidell, professor voeding en gezondheid aan de VU bevestigt dat veganisten over het algemeen betere bloedwaarden hebben dan alleseters. Mark Soetman stelt echter, in zijn reactie op Armanda’s betoog, dat deze betere bloedwaarden komen doordat veganistisch voedsel ‘een zeer laag energieniveau heeft’ en door de bewustere levensstijl van veganisten.

Wat zegt de wetenschap?

Soetman gaat verder door gewoonweg te stellen dat de wetenschap ernaast zit. Dat vlees veel water verbruikt is volgens hem niet waar, omdat het voornamelijk gaat over regenwater. Als hij echter zou kijken naar het grotere plaatje, dan wordt ook deze zelfverklaarde duurzaamheidsexpert duidelijk dat de mensheid in toenemende mate te maken krijgt met zoetwatertekorten, daar valt dus ook regenwater onder. Volgens Kees van Leeuwen, hoogleraar watermanagement en stedelijke ontwikkeling, kunnen we het waterprobleem op de wereld grotendeels oplossen door minder vlees te eten. Even simpel uitgelegd voor de leek: voor vee is veevoer nodig. Dit veevoer heeft zoet water nodig. Het water wordt deels opgenomen in de planten en die worden opgegeten door vee. Het veevoer wordt echter vaak ver weg van het vee verbouwd, en daardoor onttrekt ons Nederlandse vee zoet water (en andere nutriënten) aan andere gebieden in de wereld die daardoor eroderen. Stoppen met vee en veevoer resulteert in aanzienlijk meer ruimte voor natuur en gezonde ecosystemen. Daarnaast stelt Soetman dat bij de broeikasgasuitstoot van vee sprake is van een gesloten kringloop, omdat het veevoer de door de dieren uitgestoten CO2 weer opneemt. Dit is echter overtuigend weerlegd door Oxford University in het rapport ‘Grazed and Confused’. Het rapport maakt duidelijk dat de opname van CO2 door gras niet opweegt tegen de uitstoot door koeien van de sterkere broeikasgassen methaan en lachgas. Daarnaast toont het rapport aan dat bomen beter zijn voor het klimaat dan gras, omdat bomen meer CO2 opnemen. Al die weilanden zouden we omwille van het klimaat dus beter kunnen bebossen. Dan zouden we wel meer moeten inzetten op kweekvlees en plantaardige alternatieven voor vlees en zuivel.

Aannames

Zonder enige onderbouwing kraakt Soetman tot slot de Nationale Week Zonder Vlees en Even Geen Vlees af, terwijl hij vleesconsumptie minderen wel een goed idee blijkt te vinden. ‘Gebruik alleen de juiste aannames in de discussie, vermijd emotionele betogen en maak er geen moreel verhaal van.’ Aldus Soetman. Ik hoop van harte dat de heer Soetman zich dan nog eens wil verdiepen in de materie, want van juiste aannames is in zijn stuk geen sprake.  

Armanda Govers (33) is milieuactiviste en oprichtster van ANBI-stichting Even Geen Vlees.

Armanda schreef dit artikel als reactie op Mark Soetman’s column in Foodmagazine, Vlees nog vis.

Reageer op dit artikel