Ondanks de gedeeltelijke vrijstelling voor de vrije verkoop van zelfzorggeneesmiddelen blijft de verkoop van otc via de supermarkten vrij laag. Spar presteert fors boven fair share, constateert category manager Imke Greiner tevreden, maar ook daar blijft het een relatief kleine groep.

Imke Greiner, category manager non-food bij Spar stelt dat Nederland wereldwijd een unieke positie heeft in medicijnverkoop. ‘Nederland kent hiervoor apotheken en drogisterijen, terwijl in de meeste landen zelfzorgmedicijnen enkel bij de apotheek verkrijgbaar zijn en apotheken ook de functie van de drogisterijen vervullen.’ Dat alle supermarkten inmiddels bekende zelfzorggeneesmiddelen als paracetamol en vitamines mogen verkopen, zolang deze onder de AV-erkenning (AV = Algemene Verkrijgbaarheid) vallen, heeft de markt niet op zijn kop  gezet.

Bedreiging

‘Drogisterijen ervaren het als een bedreiging dat zelfzorggeneesmiddelen nu voor een deel ook via supermarkten mogen worden verkocht. Toch is de verkoop van otc in supermarkten nog maar circa 11 procent van de totale verkoop in Nederland.’ De categorie groeide binnen food met 22,9 procent over 2008 en met 14,5 procent over 2009. ‘Wat verrassend laag is, als je het bekijkt vanuit de achterstandspositie’, meent Greiner. ‘In totaal is de markt voor zelfzorggeneesmiddelen in supermarkten gestegen tot 73 miljoen euro op jaarbasis.’

Kleinere markt

Greiner ziet meerdere oorzaken voor de achterblijvende groei van otc in de supermarkten: ‘Consumenten in Nederland kopen in verhouding tot andere landen aanzienlijk minder zelfzorgmedicijnen, dus de markt is hier kleiner. Ook zijn consumenten niet gewend otc in een supermarkt te kopen. Bovendien proberen drogisterijen de klanten nu nog actiever te lokken en bieden ze meer service. Verder hebben zelfzorgmedicijnen een lage rotatie en zijn ze diefstalgevoelig. Voeg daaraan toe dat er geen promoties met (zelfzorg)medicijnen mogen worden gedaan en je begrijpt dat het moeilijk is om impulsaankopen te stimuleren.’

Voordelen

Desondanks zitten er veel voordelen aan de groep zelfzorggeneesmiddelen, vindt Greiner.  ‘Het biedt additionele omzet. Het kannibaliseert niet op overige productgroepen. Het is een servicegericht, klantvriendelijk product en otc is margerijk met veel groeipotentieel. Want consumenten gaan meer zelfzorggeneesmiddelen gebruiken en zullen die ook vaker bij supermarkten kopen. Doordat mensen het gevoel hebben dat de gezondheidszorg verslechtert, zal de otc-consumptie ook in Nederland toenemen, verwacht ik.’

Voorsprong

Spar had eigenlijk al een voorsprong in de verkoop van zelfzorgmedicijnen, omdat er al heel veel Spar supermarkten zelfzorgmedicijnen mochten verkopen op grond van een B2-erkenning, legt Greiner uit. ‘Die werd verleend als er in een omtrek van vijf kilometer geen apotheek of drogisterij was. Mede gezien het feit dat nu heel veel andere supermarkten dit verkopen, is de fair share-index wel iets afgenomen, maar bedraagt die voor Spar nog steeds ruim 250. Toch is het naar omzet een kleine groep, die vooral als servicegroep wordt gezien.’

Seizoenen

Bij de invulling van het zelfzorgmedicijnenschap houdt Greiner deels rekening met de seizoenen. 'Dan is er weer meer nadruk op hooikoorts, dan weer op griep en verkoudheid, maar het grootste deel bestaat gewoon uit standaardproducten als pijnbestrijdingsmiddelen en vitamines. Er kunnen met  deze groep, zoals gezegd, geen promoties worden gedaan. Het is dus moeilijk om deze groep actief te stimuleren.'