artikel

Achtergrond: Helpende hand voor ondernemers

Branche & Bedrijf 1300

STEENWIJK – Geen ondernemer in de supermarktbranche die het gevoel niet kent. ’s Nachts wakker liggen en staren naar het plafond, omdat je met vragen zit over iets binnen de bedrijfsvoering. Piekeren, omdat je weet dat je de juiste oplossing en het gewenste antwoord niet zult krijgen van het hoofdkantoor, duurbetaalde adviseurs of je egen franchisevereniging. Wie is dan de steun in je rug? De Stichting Bevordering Ondernemerschap (SBO), een bonte mix van ervaren franchisers en oud-ondernemers, hoopt dat vanaf nu te zijn. ‘Wij zijn de mensen die exact dezelfde problemen hebben gekend.’ Een interview met drie door de wol geverfde winkeliers, klaar om de helpende hand uit te steken naar supermarktfranchisers die er zelf niet uitkomen.

Achtergrond: Helpende hand voor ondernemers
Foto: Distrifood

Het gevoel van jongens onder elkaar. Dat vertrouwde is wat de stichting wil uitstralen. Die insteek zorgt op woensdagochtend 1 maart ook voor een gemoedelijk sfeertje in het kantoor van de Jumbo van Bert Vis in Steenwijk. De Jumbo-ondernemer praat hier samen met ex-C1000-man Wout van der Wal en AH-franchiser Abe Brouwer over het hoe en waarom achter de SBO. ‘Wij zitten straks aan de keukentafel bij de ondernemer thuis en begrijpen zijn buikgevoel.’

De Stichting Bevordering Ondernemerschap, hoe werkt dat?

Van der Wal: ‘Wanneer een zelfstandig ondernemer worstelt met een vraag over zijn supermarkt waarmee hij niet terecht kan bij de organisatie, het franchisebestuur of andere adviseurs, kan hij of zij contact opnemen met de SBO. Dat kan via onze website Bevorderingondernemerschap.nl. De werkwijze is eenvoudig. Wij koppelen de ondernemer aan een andere ondernemer of ex-franchiser met de specifieke kennis en ervaring. Als de juiste match is gemaakt, maken de onder-
nemers zelf een afspraak voor een klankbordgesprek. In dit gesprek worden gedachten uitgewisseld. De klankbordondernemer, zoals ik het noem, werkt vrijwillig en krijgt alleen een reiskostenvergoeding. En het gesprek tussen beide partijen blijft natuurlijk vertrouwelijk.’

Wie zitten achter de stichting bevordering ondernemerschap?

Van der Wal: ‘In het bestuur zitten mensen van verschillende formules. Hans van den Hurk en ik zijn de twee personen zonder supermarkt en hebben een verleden bij C1000. Bert Vis treedt op namens Jumbo, Abe Brouwer voor Albert Heijn. Albert-Jan Kleis is er namens Spar, Doede Simonides is de man van Coop en Peter van den Boogaard voor Emté. Die laatste drie zijn in principe ad-interim, dus het is niet zeker dat zij in het bestuur blijven zitten. We hebben contact met Plus en zoeken ook samenwerking met MCD voor het afvaardigen van een bestuurslid. En we zoeken natuurlijk ondernemers van alle formules die hieraan willen meewerken. Door ons netwerk kennen we al een groot aantal ondernemers die zeggen: als je iemand hebt met een vraag, ik ben beschikbaar.’

Wanneer is het idee voor het helpen van ondernemers ontstaan?

Brouwer: ‘Eigenlijk ligt de oorsprong in 2011. Na de overname van C1000 door Jumbo werd er tijdens een ledenvergadering gesproken over wat er met het batig saldo van de Vereniging C1000 zou moeten gebeuren. Toen werd voor het eerst geopperd dat er iets georganiseerd zou moeten worden voor de ondernemers, wat ook is gebeurd. Maar anderhalf jaar later, tijdens de integratie van C1000-winkels naar de andere formules, kreeg het idee voor een stichting vorm. Van de leden mocht dit saldo naar de op te richten stichting.’

Van der Wal: ‘We hebben vervolgens gesprekken gevoerd met de zes voorzitters van de franchiseverenigingen en daaruit kwam steeds weer hetzelfde probleem naar voren. De verenigingen zijn er voor collectieve zaken, maar kunnen niet het individuele belang van een ondernemer behartigen. Die conclusie kwam ook naar voren in gesprekken met accountants, adviseurs en het Vakcentrum. Eind 2015 stopte de Vereniging C1000 en het kapitaal dat overbleef, is nu voor de stichting.’

Het is dus een idee uit het nest van ex-C1000-ondernemers

Van der Wal: ‘Ja, maar we willen vooral niet naar buiten treden als dat clubje van ex-C1000-ondernemers. De SBO is totaal
onafhankelijk en streeft naar een bestuur en klankbordondernemers uit alle formules. Ook MCD, ook al hebben die er weinig. Iedereen moet zijn weg kunnen vinden naar de SBO. Je zult ons ook geen reunie voor oud-ondernemers zien organiseren, of iets dergelijks. We willen vermijden dat we het imago krijgen van een elitair clubje.’

Waarom begin je hier nu mee?

Van der Wal: ‘Het ondernemerschap wordt steeds complexer. Kijk naar het geharrewar rond de franchisecode. Ondernemers zitten in het nauw. Het is de reus tegen Klein Duimpje. Ook zie je een toename in hard franchising en verschuift het machtsevenwicht tussen organisatie en ondernemer. Tegelijkertijd zie je een groeiend aantal zelfstandige ondernemers die hun winkel hebben verkocht of de bedrijfsleiding uit handen hebben gegeven en tijd en zin hebben om andere ondernemers bij te staan. Er is een groot potentieel aan kennis en ervaring beschikbaar.’

Wat zijn zoal de onderwerpen aan de keukentafel?

Vis: ‘Het is een breed scala. De exploitatie van de winkel, vastgoed, ziekte, overdracht, relocatie of investeren. Of de opvolging, hoe ga je dat regelen? Als jij een schuld van 8 ton hebt en je ligt er wakker van, dan kun je daar niet over praten met het bedrijf. Wel met een ondernemer die ervaring heeft met het oplossen van een schuld.’

Kun je een voorbeeld geven van een persoonlijke ervaring?

Brouwer: ‘Iedere ondernemer maakt wel iets mee waardoor hij raad van iemand anders nodig heeft. Toen de prijzenoorlog in 2003 uitbrak, had ik net mijn winkel verbouwd. Hoge investeringen dus. Daar kwam bij dat mijn winkel in een gesloten marktgebied zit. Ik heb vervolgens drie personen uitgenodigd om mijn winkel onder de loep te nemen. Dat heeft mij enorm geholpen. Dat is ook belangrijk, dat je je kwetsbaar durft op te stellen. Bij beslissingen over een winkel komt vaak emotie kijken, terwijl een ander die hetzelfde heeft meegemaakt er rationeel naar kan kijken. Die mensen snappen jouw keuzes. Tegelijkertijd moeten we ook waken over waar de inbreng stopt. Wij gaan niet bij gesprekken zitten met adviseurs, of dikke rapporten opmaken. Zo’n gesprek aan de keukentafel dient als een duwtje in de goede richting. Wij gaan over houding, gedrag en hoe iemand in zijn vel zit.’ Vis: ‘En we zitten op hetzelfde niveau. Je komt zelf immers niet als Superman binnen. Wij hebben in het verleden ook dingen gedaan die niet goed hebben uitgepakt.’

Van der Wal: ‘Het gaat vaak over beslissingen waarvan je de reikwijdte, zeker als startende ondernemer, zelf niet ziet. Dan heb je een gesprek nodig met iemand die het zelf heeft doorstaan.’

Wat is precies het verschil tussen de Stichting Bevordering Ondernemerschap en een franchisevereniging?

Vis: ‘Dit is een platform voor ontwikkeling en bevordering van zelfstandig ondernemerschap in de supermarktbranche. Vragen die wij beantwoorden kun je niet kwijt bij de vereniging, het Vakcentrum, je schoonzuster, of wie dan ook. Een franchisevereniging gaat niet over het individuele belang, maar over zaken als conditiestelsel en marketing. Daar gaan wij niet over en we willen ook andere organisaties niet in de wielen rijden. Wij geven in feite ook geen advies. Daar hangt het woord adviseur aan en dat willen we niet zijn. Wij zitten in de hoek van het buikgevoel. Willen de warme kant van de ondernemer laten zien en zorgen voor vertrouwen.’

Hoe brengen jullie de stichting onder de aandacht?

Van der Wal: ‘Abe en Bert geven op 8 maart een presentatie van het plan bij het bestuur van de franchisevereniging van Albert Heijn, en dat hopen we bij alle verenigingen te kunnen doen. Het zal in ieder geval aan bod komen in de bestuursoverleggen. We delen ook informatie uit over de SBO gedurende de ledenvergaderingen en ons initiatief kan bijvoorbeeld mee in de nieuwsbrieven van de verenigingen. Of we hierover contact hebben met de formules zelf? Wij zijn er voor de ondernemer, niet voor het hoofdkantoor. Maar ze weten ons vast wel te vinden, als ze dat willen. We willen als club voor ondernemers vooral niet aan de leiband van een formule lopen.’

Wanneer is het initiatief volgens jullie geslaagd?

Van der Wal: ‘Het gaat ons in ieder geval niet om de kwantiteit. Als we in één jaar tien ondernemers goed op weg hebben kunnen helpen, is dat vanzelfsprekend fantastisch. Vijftig ondernemers natuurlijk nog beter. Er ligt in ieder geval een uitdaging. Of het blijft bij gesprekken aan de keukentafel? Het kan zo zijn dat we aan de hand van de gesprekken bij de ondernemer thuis op termijn zaken faciliteren zoals gastlessen, voorlichting op scholen of begeleidingsprogramma’s. We zullen ondernemers ook verwijzen naar bepaalde instanties, als we denken dat daar de oplossing ligt.’

Zijn er ook zaken waarvan het hoofdkantoor niet eens beseft dat het een probleem kan zijn voor een ondernemer?

Vis: ‘Zeker. Directies van supermarktketens hebben vaak niet eens door waarom jij een bepaalde houding aanneemt. Een ondernemer kan bijvoorbeeld al murw zijn voordat een gesprek begint, omdat er in de privésfeer iets niet goed zit. Vergeet ook de partner in het hele verhaal niet. Die zit vaak middenin het bedrijf. De vrouw komt in de gesprekken niet aan bod, terwijl zij een belangrijke factor is. Je wil immers niet iedere dag thuiskomen en dat er iemand met een chagrijnig gezicht op de bank zit.’

Het draait dus vooral om vertrouwen kweken?

Vis: ‘Absoluut. Als ik naar mezelf kijk; voordat ik zelf met een supermarkt begon, heb ik stage gelopen bij zes ondernemers. Die hadden allemaal hun eigen kracht. Zo had er ook iemand kennis over de cijfers. Dat neem je mee als je met de heren van de formule aan tafel zit. Die deeldeskundigheid kan heel erg helpen en geeft je vertrouwen.’

Hoe zie je de toekomst van het ondernemerschap?

Vis: ‘De foodbranche verandert in een razendsnel tempo. De laatste twintig jaar zijn er veel formules verdwenen. Als ik nu in mijn Jumbo kijk, is de helft van het assortiment vers en mijn gezin haakt in op thuisbezorging. Dat zijn allemaal ontwikkelingen waar je wat mee moet. Waar jij als ondernemer uiteindelijk voor moet zorgen, is toegevoegde waarde. Open je ’s ochtends een winkel of jouw supermarkt?’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels